सरसर्ती हेर्दा अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) भित्र आन्तरिक द्वन्द्वले घरेलु फुटबलको क्यालेन्डर पूरै प्रभावित भएको थुप्रै उदाहारण छ । एन्फा र क्लबबीचको विवाद, एन्फाको आन्तरिक विवादले पनि फुटबल गतिविधि ठप्प भएका घटना हाम्रा सामू छन् ।
देशको फुटबलको मेरुदण्ड मानिने सहिद स्मारक ए डिभिजन लिग विगतमा पटक पटक र वर्षाै रोकिएको दृष्टान्त छ । एक वर्ष आयोजना भयो भने अर्को वर्ष हुन्छ हुँदै कसैले ढुक्क साथ भन्ने अवस्था थिएन, छैन । नकआउट प्रतियोगिताको आयोजनाको त झन् कुनै टुंगो हुँदैन । विगतमा एन्फाले आयोजना गर्ने गरेको नकआउट प्रतियोगिताको अहिले नाम निशाना पनि छैनन् । एनसेल कप, खुकरी कप, ब्रिटिश गोर्खा कप त्यसका केहि उदाहरण हुन् ।
त्यति मात्र होइन डेढ दशक अघिको अवस्थालाई सम्झने हो भने फुटबल संघ नै राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप) मा २ वटा दर्ता थिए । एन्फा र नेपाल फुटबल संघका नाममा । पछि ती दुई संघको विवाद समाधान हुँदा १८ टोलीबीच ए डिभिजन लिग भएको पनि इतिहास छ । अर्कोतर्फ एन्फाले आयोजना गर्ने फुटबलमा पनि एकरुपता छैन ।
तीन वर्षअघि कर्मा छिरिङ शेर्पाको अध्यक्षतामा निर्वाचित एन्फाले पहिलो पटक लिग आयोजना गर्दा विना रेलिगसन आयोजना गर्यो। जसको चौतर्फी आलोचना भएको थियो । घरेलु फुटबलमै विना रेलिगसनेको त्यो पहिलो अभ्यास थियो । घटुवा नहुने लिग पनि नेपालमा अभ्यास भयो । त्यसअघि पनि ए डिभिजन लिगमा थुप्रै भएका थिए । ए डिभिजन लिग नै सुपर सिक्स, सुपर एट, राष्ट्रिय लिग अनेक नाममा प्रयोगका रुपमा आयोजना भए । त्यसैले लिगले न एकरुपता पाउन सक्यो न स्थिरता ।
झन् पछिल्लो डेढ दुई वर्ष त कोरोनाका कारण फुटबललगायत सबै खेललाई अनिश्चित र अस्थिरता तर्फ धकेलिदिएको छ । एन्फाको आन्तरिक राजनीतिबाट केहि अलग नेपाल सुपर लिग (एनएसएल) फ्रेन्चाईज लिग पहिलो पटक सम्पन्न भएको पनि दुई साता पुग्न लागिसकेको छ । केहि कमजोरीलाई छाड्ने हो भने एनएसएलले घरेलु फुटबलमा सकारात्मक सन्देश प्रभाव गरेको छ । एउटा परम्परागत ढाँचामा चल्दै आएको घरलु फुटबलमा व्यवसायिकता र व्यवस्थापनको फरक पक्ष उजागर भएको छ ।
साच्चै भन्ने हो यसरी पनि फुटबल हुन सक्छ भन्ने उदाहरण दिन एनएसएल सफल भएको छ । हुन त एनएसएल पनि एन्फाकै प्राविधिक सहयोगमा सञ्चालन भएको हो । दुई वर्ष अघि नेपाल स्पोर्टस् एण्ड म्यानेजमेन्ट ले एनएसएलको घोषणा गर्दा धेरैलाई विश्वास लागेको थिएन । बीचमा एनएसएसको चर्चा पनि हुन छाडेपछि धेरैलाई त्यो घोषणा हावादारी लाग्न थालेको थियो ।
एनएसएल ढिला आयो, तर दमदार आयो । व्यापारिक क्षेत्रमा स्थापित चौधरी ग्रुपकै अर्को एउटा भगनी संस्थाका रुपमा स्थापित भएकै कारण पनि नेपाल स्पोर्टस एण्ड म्यानेजमेन्टमाथि एक खाले भरोसा थियो । त्यो भरोसालाई आयोजकले टुट्न दिएन । सुरुमा घोषणा गरे जस्तो काठमाडौं बाहिर जान नसकेपनि काठमाडौंमा व्यस्त तालिकाका बीच एनएसएल आयोजनाको घोषणा भयो ।
अन्य व्यापारिक घराना र समूहका साथ ७ फ्रेन्चाईज टोली जुटाउन एनएसएल सफल भयो । क्रिकेटमा अभ्यास भइसकेपछि फुटबलमा पहिलो पटक एनएसएलकै लागि खेलाडीको अक्सन भयो । प्रायोजकका रुपमा कर्पोरेट हाउसहरु फुटबलमा यसअघि आबद्ध भएपनि आफै टोली निर्माण गर्ने अभ्यास घरेलु फुटबलमा पहिलो थियो । टोलीको घोषणा, मार्की खेलाडी, प्रशिक्षकको चयन, अक्सनले विस्तारै फुटबल समर्थकमा चासो पैदा गरेको एनएसएलले सुरु भएपछि विस्तारै विश्वास आर्जन गर्दै गयो ।
